Powołanie Obwodowych Komisji Wyborczych
Zasady powoływania obwodowych komisji wyborczych regulują przepisy:
- Działu II, Rozdziału 7 Kodeksu wyborczego,
- Uchwała Nr 11/2019 PKW z dnia 27 lutego 2019 r. w sprawie powoływania obwodowych komisji wyborczych w obwodach głosowania utworzonych w kraju, w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego wraz z późniejszymi zmianami. Ujednolicony teks uchwały jest dostępny na stronie internetowej Państwowej Komisji Wyborczej i przesyłamy go Państwu w załączeniu.
– zgłoszenia kandydatów na członków ObKW przyjmują urzędnicy wyborczy za pośrednictwem urzędu gminy. W m. st. Warszawa zgłoszenia przyjmowane są za pośrednictwem urzędów dzielnic m. st. Warszawa.
Prawo do zgłaszania kandydatów do ObKW mają te Komitety które zostały utworzone i zarejestrowane, w związku z wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonymi na dzień 18 maja 2025 r.
Wykaz zawiadomień o utworzeniu komitetu wyborczego złożonych Państwowej Komisji Wyborczej w związku z wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonymi na dzień 18 maja 2025 r. jest dostępny na stronie internetowej Państwowej Komisji Wyborczej pod adresem: https://wybory.gov.pl/prezydent2025/pl/komitety
W wyborach Prezydenta RP nie ma komitetów uprzywilejowanych do zgłaszania kandydatów.
Termin na zgłaszanie kandydatów na członków ObKW przez pełnomocników wyborczych komitetów lub osoby przez nich upoważnione wyborczych upływa w dniu 18 kwietnia 2025 r. w godzinach urzędowania.
Osoba dokonująca zgłoszenia z upoważnienia pełnomocnika wyborczego komitetu dołącza do zgłoszenia to upoważnienie lub jego kopię. Kopię uwierzytelnia pracownik urzędu gminy/dzielnicy, po okazaniu mu oryginału upoważnienia.
Jeżeli zgłoszenie jest wysłane pocztą załączoną kopię upoważnienia uwierzytelnia pełnomocnik wyborczy komitetu.
Zgłoszenia dokonuje się na formularzu, który jest załącznikiem do w/w Uchwały PKW. Zgłoszenie dokonane na formularzu innym niż wzór określony w Uchwale PKW należy uznać za prawidłowe, jeżeli zawiera wszystkie elementy określone we wzorze ustalonym przez PKW. Dopuszczalne jest także złożenie zgłoszenia zawierającego dodatkowo inne, niewymagane w określonym przez PKW wzorze, informacje.
- komisja obwodowa w obwodzie stałym liczy od 7 do 13 osób:
7 osób w obwodach głosowania do 1000 mieszkańców;
9 osób w obwodach głosowania od 1001 do 2000 mieszkańców;
11 osób w obwodach głosowania od 2001 do 3000 mieszkańców;
13 osób w obwodach głosowania powyżej 3000 mieszkańców.
- komisja obwodowa w tzw. obwodzie odrębnym liczy od 5 do 11 osób:
5 osób w obwodach głosowania do 100 osób,
7 osób w obwodach głosowania od 101 do 300 osób,
9 osób w obwodach głosowania od 301 do 500 osób,
11 osób w obwodach głosowania powyżej 500 osób
Można być członkiem tylko jednej komisji wyborczej! W przypadku zgłoszenia kandydata do więcej niż jednej komisji, kandydat zostanie powołany w tej, do której został zgłoszony wcześniej.
Kandydatem do składu komisji nie może być:
- kandydat w wyborach;
- komisarz wyborczy;
- pełnomocnik wyborczy komitetu wyborczego;
- pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego;
- urzędnik wyborczy;
- mąż zaufania;
- obserwator społeczny;
- osoba, w stosunku do której kandydat w wyborach jest:
- małżonkiem,
- wstępnym
- zstępnym
- rodzeństwem,
- małżonkiem zstępnego, wstępnego lub przysposobionego,
- osobą pozostającą w stosunku przysposobienia.
- pełnomocnik, o którym mowa w art. 55 Kodeksu wyborczego, w komisji właściwej dla obwodu głosowania osoby udzielającej pełnomocnictwa do głosowania w jej imieniu.
Kandydatem do składu komisji może być osoba, która stale zamieszkuje na obszarze województwa, w którym jest zgłaszana do komisji i jest ujęta w Centralnym Rejestrze Wyborców w stałym obwodzie głosowania w jednej z gmin na obszarze tego województwa.
Kandydatem do składu komisji może być osoba posiadająca prawo wybierania, tj. osoba, która:
- jest obywatelem polskim;
- najpóźniej w dniu zgłoszenia kończy 18 lat;
- nie jest pozbawiona praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu;
- nie jest pozbawiona praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu;
- nie jest ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu.
Do jednej komisji pełnomocnik wyborczy lub osoba przez niego upoważniona może zgłosić więcej niż jednego kandydata ze wskazaniem ich kolejności. W takim przypadku w pierwszej kolejności rozpatrywane będzie zgłoszenie pierwszego kandydata do danej komisji wskazanego w zgłoszeniu, a w przypadku gdy dany kandydat nie spełnia kryteriów ustawowych, rozpatrywane będą kolejne kandydatury według liczby porządkowej.
Urząd gminy/dzielnicy niezwłocznie po otrzymaniu zgłoszenia wprowadza dane zgłoszonych kandydatów do systemu informatycznego Wsparcie Organów Wyborczych (WOW – po wybraniu akcji wyborczej 20250518 PZT Polska tura 1>Komisje>Obwodowe).
W przypadku zgłoszenia do składu obwodowej komisji wyborczej liczby kandydatów przekraczającej dopuszczalny skład komisji, skład komisji ustala się w drodze publicznego losowania.
Informację o miejscu, dacie i godzinie przeprowadzenia losowania urząd gminy/dzielnicy przekazuje komisarzowi wyborczemu i podaje do publicznej wiadomości, co najmniej 2 dni przed dniem losowania. (Po wprowadzeniu wszystkich zgłoszeń do systemu WOW wzór dokumentu będzie generował się z systemu WOW).
Nieobecność pełnomocników wyborczych nie wstrzymuje przeprowadzenia losowania.
Losowanie członków komisji spośród kandydatów zgłoszonych do danej komisji przeprowadza się odrębnie dla każdej komisji.
Losuje się jednego kandydata zgłoszonego przez każdego pełnomocnika wyborczego do danej komisji.
Losowanie przeprowadza się w ten sposób, że nazwiska kandydatów uczestniczących w losowaniu oznacza się numerami, informując o tym obecnych przy losowaniu.
Do jednakowych, nieprzezroczystych kopert lub innych pojemników wkłada się kartki z wpisanymi numerami odpowiadającymi numerom, którymi oznaczono nazwiska kandydatów. Po wymieszaniu koper lub pojemników losuje się ich tyle, ile osób należy wylosować do składu komisji.
Wylosowane numery są odczytywane i okazywane obecnym przy losowaniu. Odczytywane są również imiona i nazwiska kandydatów oznaczonych tymi numerami.
Z przeprowadzonego losowania sporządza się protokół, w którym wymienia się datę i godzinę losowania, imię i nazwisko osoby przeprowadzającej losowanie oraz, odrębnie dla każdej komisji, jej nazwę, numer i adres siedziby, liczbę kandydatów, spośród których przeprowadzono losowanie, a także imiona i nazwiska osób wylosowanych do składu komisji. Protokół podpisuje osoba przeprowadzająca losowanie, jego wydruk będzie dostępny w systemie WOW. W dokumentacji należy pozostawić materiały dodatkowe z przeprowadzonego losowania, takie jak koperty, kartki z numerami i nazwiskami.
Ewentualnego uzupełnienia składu ObKW dokonuje się spośród tzw. „wyborców”, czyli osób ujętych w CRW w stałym obwodzie głosowania w jednej z gmin na obszarze województwa,
w którym powoływana jest komisja, po uzyskaniu zgody osoby, która ma uzupełnić skład komisji.
Składy komisji niezwłocznie podaje się do publicznej wiadomości, przez wywieszenie
w urzędzie gminy oraz umieszczenie w BIP-ie urzędu gminy postanowienia właściwego komisarza wyborczego o powołaniu komisji. Do publicznej wiadomości podaje się nazwę komisji, numer, adres siedziby oraz imiona, nazwiska i miejsce zamieszkania (tylko miejscowość) osób powołanych w jej skład, a także wskazanie podmiotu, który zgłosił kandydata.
Składy komisji obwodowych, łącznie z pełnionymi funkcjami, wywiesza się w siedzibie danej obwodowej komisji wyborczej w dniu głosowania.
Wygaśnięcie członkostwa w obwodowej komisji wyborczej następuje w przypadku:
1) zrzeczenia się członkostwa w komisji;
2) podpisanie zgody na kandydowanie w wyborach bądź objęcie funkcji komisarza wyborczego, pełnomocnika wyborczego, pełnomocnika finansowego, urzędnika wyborczego lub męża zaufania albo obserwatora społecznego;
3) wyrażenia przez osobę będącą w stosunku do członka komisji małżonkiem, wstępnym, zstępnym, rodzeństwem, małżonkiem wstępnego, zstępnego lub przysposobionego albo pozostającą z nim w stosunku przysposobienia zgody na kandydowanie w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej,
4) śmierci członka komisji;
5) utraty prawa wybierania;
6) niezamieszkiwania stale na obszarze województwa, w którym została powołana komisja;
7) odwołania.
Komisarz wyborczy odwołuje członka obwodowej komisji wyborczej w przypadku nieuczestniczenia w pracach komisji bez usprawiedliwienia lub podejmowania działań sprzecznych z prawem lub w przypadku niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków przez członka komisji.
Zmian i uzupełnień składu komisji dokonuje się w trybie określonym dla powoływania w skład komisji.